DĘBNO Kościół św. Michała Archanioła w podhalańskim Dębnie (13 km od Nowego Targu) jest jednym z najcenniejszych polskich zabytków. Pzretrwał niemal 600 lat. Przez wieku wymieniano tylko deski ścian wewnętrznych i pokrycie dachu. Polichromie z początku XVI w. to najstarsza pełna dekoracja malarska polskich kościołów drewnianych. Z tego samego okresu pochodzi gotycki tryptyk w ołtarzu głównym. W koście są też zavytki starsze niż on sam: figury Matki Boskiej, świętych niewiast i męcznnic z ok. 1440 r., figura św. Mikołaja z ok. 1430 r. oraz rzeźba Chrystusa z XIV w. Oryginalnym wyposażeniem są cymbałki z pięciu stalowych płytek, z których największa wydaje dźwięk najwyższy, a najmniejszy - najniższy. Na zwiedzanie trzeba się umówić, tel. 519 079 871 lub (18) 275 19 97.

SMOLIK Cerkiew św. Michała Archanioła wznosi się malownicz na wzgórzu nad doliną Sanu ok. 1,5 km na południe od centrum wsi. To najlepiej w Polsce zachowana klasyczna klasyczna cerkiew bojkowska. Bojkowie to zamieszkująca Bieszczady grupa etniczna górali karpackich. Po II wojnie światowej Smolnik należał przez sześć lat do ZSRR. Powrócił do Polski w 1951 r., ale bez swoich mieszkańców, którychwładze sowieckie wysiedliły. Cerkiew w Smolniku była ograbiona i wielokrotnie dewastowana aż do 1974 r., kedy stała się filią kościoła w pobliskich Lutowiskach. Niestety, nie ocalało jej wyposażenie, ale sama świątynia przetrwała trudne czasy w oryginalnej XVIII-wiecznej formie. Choćby z tego powodu warto ją zobaczyć.

SĘKOWA W Sękowej 3,5 km od Gorlic nad brzegiem rzeki Sękówki wznosi się gotycki kościół pw. św. Filipa i Jakuba z pocz VI w. Najbardziej charakterystycznym elementem jest wielki dach z gontu sięgający niemal do samej ziemi. Kościół uwieczniali na swych obrazach m.in. Stanisław Wyspiański i Józef Mehoffer. Jednym z najcenniejszych elementów jest gotycki rzeźbiony portal w wejściu głównym. We wnętrzu zachwyca renesansowy ołtarz główny. Na ścianach można zobaczyć barokowe, ludowe obrazy Drogi Krzyżowej. Na zwiedzanie trzeba się umówić, tel. (18) 351 81 69.

POWDROŹNIK We wsi u ujścia Kryniczanki do Muszynk wznosi się dawna łemkowska cerkiew św. Jakuba Młodszego. Najstarszą częścią świątyni jest zakrystia zbudowana ok. 1604 r. Jej ściany i strop pokrywają malowidła przedstawiające sceny ze Starego i Nowego Testamentu. Prezbiterium i nawa pochodzą z XVIII w. Po II wojnie światowej świątynie przejęli katolicy. Piękny rokokowy ikonostas podzielony na części ozdrobił wnętrze kościoła. Przy ołtarzu podziwiać można wspaniałą ikonę Sąd Ostateczny z 1623 r. Wciąż można też usłyszeć oryginalny dzwon z 1615 r. Na zwiedzanie umówimy się pod nr tel. 508 866 402.

KWIATOŃ Cerkiew św. Paraskewy z końca XVII w. uważana jest za najbradziej stzrelistą spośród dawnych łemkowskich świątyń Beskidku Niskiego. Jej wysoka wieża dobudowana w 1743 r. jest prawdopoodbnie najstarszą z cerkiewnych wież w regionie. Choć należy do kilkudziesięciu lat do parafii katolickiej, pozostawiono jej wnętrze w nienarusznym stanie. Zachowało się niemal pełne wyposażenie cerkiewne z XIX i XX w., m.in. przepiękny, bogato dekorowany ikonostas z 1904 roku. Wnętrza pokrywa wspaniała polichromia z 1811 r. Kontakt, tel. 660 105 342 oraz (18) 353 07 20.